Panama - Darién

L.S.

Dagen zijn voorbij gevlogen, veel gebeurd. De paar dagen in Panama City zijn mij goed bevallen. Lekker langs Avenida Balboa naar het nieuwe gedeelte met de skyscrapers lopen, een bezoek brengen aan Albrook Mall (enorm winkelcentrum met helaas zeer teleurstellende winkels -positieve noot: goed voor de portemonnee), locals die overal een praatje met je willen aanknopen. Soms om te vragen waar je vandaan komt, wat je doet, soms om je te waarschuwen voor gevaar, soms om je helemaal terug te brengen naar het hostel aan de andere kant van de stad (want als meisje alleen is toch echt ondénkbaar gevaarlijk).

Aangezien er toch echt een keer een soort van planning moest komen besloten om met ´old english rockstar´ Bob en Valentin (aka ´Jesus´ -> hij heeft een enorme Jezus-baard) naar Darién te gaan. Dit ligt in het oosten van Panama, bekend om de jungle en groot gevaar (FARC enzo) dus bijna zero - toerisme. Als iemand hoort dat je naar Darién gaat is het meteen.. o gevaarlijk!! Hoezo, ben je er geweest? vraag ik dan. Dat zijn ze dan weer niet, maar van horen zeggen, is het toch echt sodom en gomorra. U raadt het al, nieuwsgierige lezer, sommige gebieden zijn perfect begaanbaar.. Hieronder mijn verhaal..

Met Bobs oude barrel richting Yaviza gereden (het einde van de Pan-American highway). Onderweg gestopt in wat inheemse dorpen. Het eerste dorp was van de Kuna (google, google). We werden vriendelijk begroet, kregen rondleiding door het dorp aangeboden en waren een aparte verschijning voor de kinderen. Hierna bij een Embera dorp gestopt (google, google), zelfde verhaal, supervriendelijke mensen, rondleiding door het dorp. Na deze culturele ervaringen gestopt in Meteti om in een niet zo fris hotel met aparte huisdieren (dood en levend, krioelend over de vloer) te overnachten. De volgende dag heelhuids in Yaviza aangekomen, een niet heel charmant dorpje aan de rivier, vanwaar wij de oversteek wilden maken naar El Real een uurtje stroomopwaarts met de boot (lees: uitgeholde boomstam). Maar eerst inchecken bij de politie en het rangerstation. Paspoort laten zien, foto maken, vertellen wat je gaat doet, waar je heengaat, wanneer je terugkomt etc. Vervolgens na flink onderhandelen over de prijs een paar panameze uren gewacht bij de rivier. Want, zo geldt hier: ´De boot vertrekt om drie uur´ betekent in feite de boot vertrekt ´misschien´ om drie uur, wat in Panameze tijd betekent ´hopelijk binnen nu en een paar uur vanaf drie uur´. Maar ach, go with the flow! Om vijf uur konden we eindelijk instappen en maakten we een bijzondere rit over de rivier gemaakt (ik voelde me letterlijk Pocahontas) aangekomen in El Mercadeo, letterlijk in the middle of nowhere. Aangezien ik mijn lijf gehydrateerd probeer te houden, wat als effect heeft dat ik toch echt om de paar uur naar de wc moet, riep ook toen de natuur me. Het eerste de beste ´barretje´ (lees: houten hut op palen waar ze alleen bier verkopen) om naar de wc te kunnen. Geen probleem, zei de eigenaresse, terwijl ze me naar binnen sleurde. Prima dacht ik zo. Ze wees achter de balie naar het fornuis. Ok, dacht ik, misschien hallucineer ik maar ik zie toch echt geen wc. Vol verwachting keek ze me aan, ik keek haar aan vol verwarring, nogmaals wees ze richting het fornuis. En toen drong het tot me daar. Aha (ping ping ping, gloeilampje boven me hoofd ging aan) het is de emmer op de grond. Jawel mensen, nummer 1 of nummer 2, doe je in de emmer en dan gooi je de in-de-emmer-gedeponeerde-goederen zo uit de achterdeur. Hoppa! Zo he, denk je dan. Dat is even back to basics. Het tegendeel bleek waar te zijn. Bob, de rijpe rockstar, is fervent wereldbeker-voetbal-volger en neemt overal zn kaartje met scores mee naar toe. Deze paar dagen zonder voetbal vielen hem uiteraard zwaar. Onder het mom van: niet geschoten is altijd mis, vroeg hij aan de eerste de beste persoon of hij misschien wat voetbaluitslagen wist. En ja hoor, tadaa, een identiek kaartje haalde hij uit zn achterzak en bracht onze cold-turkey-going Bob op de hoogte. Eenmaal in ons termieten aangevroten hotelletje te zijn aangekomen in het niet zo inspirerende El Real, een hapje gaan eten in een nabijgelegen restaurant (lees: drie huizen verderop bij iemand thuis.) Maar voordat we aan tafel konden waren we als International´s most wanted opgespoord door de politie, want hé aankomen en niet inchecken (laten weten dat je er bent) is namelijk al doorgegeven dat ze drie ´gringos´ konden verwachten. Big Brother is watching you! Na wat onnozel gekloot op het politiebureau (regels hebben ze niet, foto of geen foto, paspoort gegevens worden op een kladblokje opgschreven, veel vragen, dan weer weinig vragen.. like they care.)

Zoals in vele ´onderontwikkelde gebieden´ hadden ze geen stromend water (alles gaat met emmers / tonnen regenwater) maar een grote tv hier en daar is natuurlijk wel een must. Een plezier voor Bob, want net zoals bijna alle mannen op deze aardkloot zijn ze ook -overal- in Panama fan van voetbal. Bij een local thuis die we ontmoet hadden onderweg naar El Real de wedstrijd Brazilië - Portugal gekeken. Nu moge duidelijk zijn dat voetbal me niks doet, maar ondanks dat was het zeer vermakelijk om de wedstrijd te kijken en dan met name door de commentators. Een willekeurige minuut gaat als volgt: O-Ooooooooooooooooooooooooooohhhhhhhhh,Gôlllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll (en dan dat dertig seconden volhouden), vervolgens komt er onderin het beeld om de minuut reclame voorbij, die ze weliswaar ook nog oplezen. Dus tussen de mooie bal en de o-o´s hoor je opeens, de beste meubelen koopt u bij cochez om vervolgens doodleuk weer verder te gaan met een nieuwe o-o!
Vermakelijke extra´s bij deze slaapverwekkende wedstrijd. Tips om het na te doen: zo lang mogelijk klanken aanhouden, variëren met tonen en intonaties en proberen om geen enkele seconde stil te laten vallen.

Hierna zijn we naar Pinogana gelopen, een half uur volgens de bewoners. Volgens de Panameze formule van tijd, betekent dat dus vermenigvuldigen met drie en dan hopen dat je in de buurt komt. Anderhalf uur was het. Pinogana een net zo oninspirerend dorpje (twee wegen met wat huisjes erlangs) in een inspirerende omgeving. Leuk om al de kinderen te zien spelen in de rivier, allemachtig net slangenmensen! Met op zn minst een drie dubbele salto, duiken ze als volleerde acrobaten in de rivier. Leuk om te zien dat kinderen hier nog wél weten wat buitenspelen is.

Hierna de boot teruggenomen naar Yaviza, om wederom een nacht te spenderen in ons favo hotel in Meteti. Op de heenweg hadden we blijkbaar wat dorpjes gemist en wel eentje van de Wounaan (google, google). Toevallig trefden we wat mannetjes aan die een boot aan t maken waren. Respect, dat is me toch een klere karwei. Op onze vraag hoe lang het maken van een boot kost, antwoordde een van hen: een lange tijd. Wijs als wij zijn vroegen we maar niet om een specifiekere tijdindicatie.

Op onze laatste tussenstop terug naar Panama Stad gingen we wederom naar het Kuna dorp om even rond te lopen. Uiteraard trokken wij de door broeder-alcohol-betoverde-dorpsgek aan die aanbood om voor wat geld zijn traditionele kleding aan te trekken. Op ons antwoord of hij dan ook voor wat geld een foto van Bob in zijn Engelse traditionele kledij (lees: pet met engelse vlag) wilde maken, wist hij niks te antwoorden. Wijselijk nam hij de benen onder groot vermaak van de lokale kinderen. Zoals ik al eerder had aangegeven is het WK overal, dus ook hier. Uiteraard mochten ook wij meekijken. In een ogenschijnlijk armoedig huis, van hout, zonder stromend water, hing toch een flatscreen waar je u tegen zegt. Surreëel was het zeker om daar voetbal te kijken.
Onze laatste missie voor deze reis was het verkrijgen van prehistorische vissentanden, die ze opvissen uit de meren daar. Zo gezegd, zo gedaan. Freaky zien ze er zeker uit. Mijn collectie prehistorische vissentanden is uitgebreid van 0 naar 1. Whoopwhoop.

Voldaan terug naar Panama Stad. Aan de ene kant fijn dat er zo weinig toerisme is (wij zijn in die paar dagen maar 1 verdwaarlde Amerikaan tegengekomen), aan de andere kant jammer omdat het zo mooi is en helemaal niet zo gevaarlijk als wordt beweerd. Natuurlijk zijn er gebieden waar je niet moet komen, maar dat leggen ze je mbv mappen en alles maar al te graag uit op het rangerstation.

En nu, op naar El Valle.

Hasta luego!